De trein is altijd een beetje reizen - en véél miserie

Nooit is een bovenleiding gebroken door de warmte, er passeerde op dat ogenblik telkens toevallig een trein.

Ik had nog een paar titels hoor, maar wat is er nu vorige week eigenlijk gebeurd op de spoorlijn Brussel-Gent ter hoogte van Denderleeuw? En vooral, zijn er lessen uit te trekken? Ik had vandaag een verhelderend gesprek op de - Wat had u anders gedacht ? - trein.



Laat ons beginnen met te zeggen wat er niét gebeurd is. Bovenleidingen breken niet door de warmte. Koper smelt op 1083 °C, dus een koperdraad onder constante belasting zal niet breken omdat het eventjes 30°C is in plaats van 20. Al wie iets anders beweerd heeft stond dus onzin te vertellen. Op zondag 11 juni 2006 is de bovenleiding niet gebroken omdat het plots 10 graden warmer was.

Koper zakt ook niet door omdat het plots 10 graden warmer is. Natuurlijk zet het zoals ieder materiaal een beetje uit door de gestegen temperatuur. Maar ieder treinreiziger kent de gewichten die op regelmatige afstanden langs de spoorweg zorgen voor het strak houden van de bovenleiding onafhankelijk van de heersende temperatuur.

Neen. Op zondag 11 juni is ter hoogte van het station Brussel Zuid een isolator van de bovenleiding gebroken. Vermoedelijk door een passerende trein, maar dit zou ons even te ver leiden. Als gevolg van die breuk hing een stuk isolator naar beneden waardoor het een uitsteeksel vormde voor de stroomafnemers of pantografen van de treinen.

De stroomafnemer of pantograaf heeft bovenaan een staaf koolstof om het contact met de stroomdraad te verzekeren. Koolstof is een goede stroomgeleider, kan tamelijk hard gemaakt worden en is dus slijtbestendig. Een ideaal materiaal om tegen honderd per uur en sneller over een koperdraad te glijden. Maar koolstof is wel breekbaar. En hoe dunner die staaf hoe breekbaarder.

De treinen die het snelst kunnen rijden hebben de lichtst gebouwde pantografen en de lichtste koolstofstaven, precies om tegen 200 per uur (op ons spoorwegnet maximaal 160) nog een goed contact met de stroomdraad te hebben. U hebt allemaal -desnoods op TV- gezien welke treinen er stil stonden in Denderleeuw. De nieuwste grijze treinen die 200 kunnen halen en een zeer lichte pantograaf hebben.

Ter hoogte van Denderleeuw splitst het treintraject komende uit Brussel Zuid zich, in de "oude" lijn die over het station van Denderleeuw onder andere over Zottegem en Oudenaarde naar Kortrijk loopt, en de "nieuwe" lijn die linea recta naar Gent loopt.

Splistingen in spoorlijnen zijn ook splitsingen in bovenleidingen.

De trein die van Brussel naar Gent rijdt passeert langs die splitsing aan een hoge snelheid, hij rijdt immers gewoon rechtdoor.

Wat gebeurt er nu als op die splitsing een trein komt razen met een gebroken koolstofstaaf in zijn pantograaf?. Waar de koolstofgeleider geen plat vlak meer is maar door het wegslaan in Brussel van een deel van die koolstofstaaf eerder een vlak met een diepe put? Zo'n trein trekt op die plaats op zondag 11 juni de bovenleiding stuk. En op maandag 12 juni opnieuw, omdat in Brussel Zuid nog steeds de isolator op dat traject de koolstofstaaf in de pantograaf stukslaat.

De spoorwegvakbonden waren er als de kippen bij om te zeggen dat er te weinig onderhoud was (en dat ze dus meer mensen moeten aannemen etc). De directeur van het rollend materieel was er als de kippen bij om te zeggen dat de bovenleidingen niet onderhouden werden. En de directeur van Railinfra (of hoe heet dat vehikel) was even snel om te zeggen tegen zijn collega van het rollend materieel dat die zijn pantografen beter moest onderhouden (wat onder ons gezegd en gezwegen wel een een probleem is). Leve de nieuwe beheersstructuren.

De bovenleidingen op de toegang naar Brussel Zuid zijn ongeveer sinds drie jaar volledig nieuw aangelegd - evenals ieder spoor dat toegang geeft tot dat station. Iedere pendelaar kan dat bevestigen. Dus geen gebrek aan onderhoud.

Maandagmorgen 12 juni was het verkeer richting Brussel met een kleine vertraging probleemloos. Maandagavond ben ik om 18.00 u in Brussel Centraal op de trein van 17.32 u gestapt richting Gent. Om 19.55 waren we gevorderd tot Groot-Bijgaarden, om 20.20 waren we in Gent Sint-Pieters, om 21.25 in het station van Kortrijk.

De breuk van een pas herstelde leiding heeft blijkbaar het helder redeneringsvermogen van een paar sleutelfiguren geblokkeerd. Terwijl er zich niemand realiseerde dat er op de "nieuwe" lijn Brussel-Gent nog één spoor perfect bruikbaar was werden alle treinen over de oude Brusselse verbinding via Jette en Groot-Bijgaarden gestuurd, waar werken aan de gang zijn. Waar normaal per plok van drie km zich één trein mag bevinden werdt op dit traject de éne trein onmiddellijk na de andere gestuurd zodat de machinisten op zicht moesten rijden - gelieve op tijd te remmen dames en heren ?

Wat in geen enkele krant heeft gestaan is het feit dat op een bepaald ogenblik een trein door deze "oude" verbinding werd gestuurd die daar helemaal niet moest zijn. Terwijl de Brusselse Noord-Zuid verbinding vol met stilstaande treinen stond heeft men deze trein achteruit laten rijden in plaats van hem om te leiden.

Als u op een oud treintraject met klassieke overwegen de éne trein na de nadere stuurt aan een snelheid van dertig per uur blijven de overwegen permanent gesloten. Wat gebeurt er dan? Inderdaad, automobilsten laveren op zicht tussen de slagbomen de spoorweg over. Overwegen gaan in alarmtoestand, machinisten krijgen de instructie om aan 5 km/u (vijf kilometer per uur) te rijden en voor iedere overweg te claxonneren. hebt u nog iets nodig om een traject van 10 km volledig te laten vastlopen ?

Bovenleidingen kunnen breken vooral als men pantografen niet onderhoud. dat gebeurt bij alle temperaturen.

Maar het is wél duidelijk dat het personeel van NMBS nooit oefeningen of simulaties krijgt om in dergelijke situaties het hoofd koel te houden en de juiste beslissingen te nemen.

De som die jaarlijks nodig is om de sleutelfiguren te trainen op dergelijke situaties is volgens mij een fractie van wat de NMBS nu vrijmaakt om reizigers te vergoeden die het slachtoffer zijn van vertragingen.

Of is dergelijke gedachtengang te simpel ?
posted at 00:32:20 on 06/23/06 by francis - Category: Mobiliteit - item printen - item mailen